OPĆINA MARTINSKA VES
Općina Martinska Ves POVRŠINA: 124,7 km² NASELJA: 17 STANOVNIKA: 3488 DAN OPĆINE: 11. studenoga ZAŠTITNIK OPĆINE: Sveti Martin OPĆINSKI NAČELNIK: Stjepan Ivoš, dipl.ing
Martinska Ves Općina Martinska Ves smještena je uz i rijeku Savu, a omeđuju je na istoku rijeka: Lonja i na zapadu rijeka Odra. Naselje   Martinska   Ves   ubraja   se   medu   najstarija   mjesta   sisačke   Gornje   Posavine.   Pretpostavlja   se   da   je   prvo   naselje   osnovano   na   lijevoj   strani   Save,   a   potom   na   desnoj   što   bi   značilo da je Lijeva Martinska Ves starija od Desne. Ovo područje pripadalo je Moslavini koju je Bela III. darovao jednoj obitelji kao nagradu za sudjelovanje u ratu. Iz   te   obitelji   na   prijelazu   iz   12.   u   13.   stoljeće   poznat   je   knez   Makarije.   Vlastelinstvo   Moslavinu   zajedno   s   Gornjom   Posavinom   u   14.   stoljeću   preuzima   obitelj   Čupor   u   čijem   posjedu   je do   kraja   15.   stoljeća.   Najpoznatiji   član   ove   obitelji   bio   je   Pavao   Čupor   Moslavački   koji   je   obnašao   dužnost   župana   križevačke   i   zagrebačke   županije,   a   1412.   godine   postaje   i   ban. Godine   1334.   kao   dio   moslavačkog   vlastelinstva   spominje   se   crkva   Svetog   Martina   što   ukazuje   na   postojanje   Desne   Martinske   Vesi.   Kada   nestaje   obitelji   Čupor   kralj   Vladislav dodjeljuje   posjed   1493.   godine   nadbiskupu   Tomi   Bakaču   Erdodyju.   Iz   ove   obitelji   najpoznatije   ime   je   Toma   Bakač   Erdody   koji   je   u   dva   navrata   obnašao   dužnost   hrvatskog   bana   u razdoblju   od   1584.   do   1614.   godine.   Posebno   se   isticao   u   borbama   protiv   Turaka   koje   je   u   tri   navrata   uspio   poraziti   kod   Slunja,   Ivanića   i   Siska.   Život   kmetova   pod   obitelji   Erdody   bio je težak tako da su često podizali pobune koje su tragično završavale poput one iz 1659. gdje podaci govore o 180 poginulih kmetova. Martinska Ves ima u to vrijeme 54 kućanstava koja se uz poljoprivredu bave stočarstvom, lovom i ribolovom. U 18. stoljeću posjed je još u vlasti Erdodyjevih, a kmetovi žive još teže jer su povećana naturalna i novčana davanja. U   razdoblju   od   1740.   do   1752.   postojala   je   škola.   Početak   19.   stoljeća   dovodi   Posavce   pod   vlast   Francuza   koji   ukidaju   staleške   povlastice   plemstva   i   svećenstva   i   po   prvi   put   uvode građanski   brak.   Kada   ban   Josip   Jelačić   1848.   godine   ukida   kmetstvo   seljaci   po   prvi   put   postaju   vlasnici   zemlje.   U   Martinskoj   Vesi   Desnoj   ponovno   je   osnovana   škola   1852.   godine,   ali s radom počinje tek 1855. jer nije bilo školske zgrade, koja je izgrađena 1856. godine. Prema popisu stanovništva iz 1857. Desna Martinska Ves ima 416 stanovnika. Teritorijalnim preustrojem iz 1869. godine Martinska Ves postaje općina u okviru Sisačkog kotara. U godini 1880. Desna   Martinska   Ves   ima   498   stanovnika   i   91   kuću.   Novim   ustrojem   općina   Martinska   Ves   ima   10   sela   na   površini   od   79   km²   s   4240   stanovnika.   Krajem   19.   stoljeća   Gornji   Posavci bave   se   poljoprivredom,   svinjogojstvom   i   konjogojstvom,   uzgajajući   autohtonu   pasminu   nazvanu   hrvatski   posavac.   Početak   20.   stoljeća   obilježen   je   pojavom   Antuna   i   Stjepana Radića iz Desnog Trebarjeva koji će svojim radom obilježiti prvih nekoliko desetljeća hrvatske povijesti. U   Desnoj   Martinskoj   Vesi   1909.   osnovano   je   vatrogasno   društvo,   seljačka   zadruga,   u   Palanjku   pjevačko   društvo   "Zvijezda"   1912.,   a   u   Setušu   čitaonica   1920.   Otvaraju   se   nove   škole, osnivaju vatrogasne i folklorne grupe. Posebno   je   aktivno   društvo   "Hrvatski   sokol"   u   Desnoj   Martinskoj   Vesi   i   Palanjku.   Između   dva   rata   značajnu   ulogu   odigrala   je   Hrvatska   seljačka   zaštita,   a   na   kulturnom   planu "Seljačka sloga". Drugi svjetski rat zaustavlja normalan, svakidašnji život Posavaca. Rat su platili s dosta ljudskih žrtava kao i velikim materijalnim štetama. Po završetku rata počinje mukotrpan oporavak kojeg otežava manji broj stanovnika, posebno muških, koji su stradali u ratu. U   teritorijalno-upravnom   ustroju   do   promjene   je   došlo   1945.   kada   su   osnovani   mjesni   narodni   odbori   koji   postoje   do   1952.   kada   Martinska   Ves   i   Palanjek   ponovno   postaju   općine, no   ne   zadugo   jer   već   1960.   ukinuta   je   i   posljednja   općina   Gornje   Posavine,   Martinska   Ves.   Zapostavljanje   cijele   Posavine,   i   Gornje   i   Donje,   dovelo   je   do   iseljavanja   i   pada   nataliteta. Bez asfaltiranih prometnica, struje, vode, telefona, ambulante, odgovarajuće škole Gornja Posavina je polako, ali sigurno odumirala. Na   sreću,   situacija   se   mijenja   jer   je   nedavno   otvorena   nova   zgrada   škole   "Braća   Radić"   u   Desnoj   Martinskoj   Vesi.   Novim   teritorijalnim   ustrojstvom,   u   slobodnoj   i   nezavisnoj Hrvatskoj, Martinska Ves ponovno postaje općina u sustavu Sisačko-moslavačke županije. Gornja   Posavina   je   izrazito   poljoprivredni   kraj   tako   da   oranice   i   vrtovi   zauzimaju   trećinu   površine,   a   od   korisne   površine   ostatak   otpada   na   šume,   pašnjake   i   livade   te   manji   dio   na voćnjake.   Umjerena   klima   pogoduje   poljodjelstvu.   I   danas   se,   kao   i   ranije,   najviše   siju   kukuruz   i   pšenica.   Uzgoju   svinja,   konja   i   krava   pogoduje   ovaj   prostor   zbog   livada,   pašnjaka   i šuma.   Stanovništvo   se   bavi   uslužnom   djelatnosti   i   trgovinom,   a   dosta   ih   je   zaposleno   izvan   općine.   Jedna   je   osnovna   škola,   zdravstvena   ustanova,   pošta.   Prostor   privlači   mirom   i pitomošću i očuvanošću tradicijskih objekata.
MARTINSKA VES
MARTINSKA VES II
TIŠINA K&E
TREBARJEVO L&D
DVD TREBARJEVO
MAHOVO
SETUŠ
DESNO ŽELJEZNO
BOK PALANJEČKI
STRELEČKO
RIJEKA SAVA
D. TREBARJEVO
MARTINSKA VES
VODOSTAJ
VODOSTAJ
D. DUBROVŠČAK
JEZERO POSAVSKO
LUKA LIJEVA